پدیدآورنده:سيد حسين اسحاقى ،
،
زنان بايد با رعايت نكات و آموزههاى دينى و با حساسيت خاصى در مسير قرب و تكامل حركت كنند و از خويشتنبانى غافل نمانند. زنان غيرتمند و مؤمن در هر حال، مراقب اعمال و رفتار و گفتار و كردار خويش خواهند بود و همواره نكاتى را در نظر دارند.
1ـ نحوه سخن گفتن
خداوند در قرآن كريم مىفرمايد:
«... فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلاً مَعْرُوفاً...؛95 به گونهاى هوسانگيز سخن نگوييد كه بيماردلان در شما طمع كنند بلكه سخن شايسته بگوييد...».
افزون بر نازك نكردن صدا، زنان بايد محتواى كلامشان نيز نيكو باشد و از وارد شدن در هر محاورهاى جدا پرهيز كنند. اگر زنان به اين آموزه قرآنى، پايبندى نشان دهند، از حوادث و زيانهاى مخاطرهانگيز به دور خواهند ماند.
در تفسير نمونه درباره اين آيه آمده است:
«به هنگام سخن گفتن، جدى و خشك و به طور معمولى سخن بگوييد؛ نه همچون زنان كمشخصيت، كه سعى دارند با تغييرات تحريك كننده (رفتار كنند) كه گاه توأم با ادا و اطوار مخصوصى است و افراد شهوتران را به فكر گناه مىافكند».96
قرآن مجيد، به نحوه سخن گفتن زنان توجّه خاصى نموده و به دنبال نهى از خضوع و نرمش كلام، به سخن شايسته دعوتشان مىكند (و قُلن قولاً معروفا).
2ـ لباس زن در خارج از منزل
امام صادق(عليهالسلام) مىفرمايد:
«لا ينبغى للمرأة ان يجمّر ثوبها اذا اخرجت (من بيتها)؛97 سزاوار نيست كه زن با لباس خوشبو (از خانه) خارج شود».
اسلام، به جمال زن توجه كرده و زينت و آرايش او را براى همسر بسيار باارزش شمرده است، اما علاوه بر آن زيبايى را در حفظ عفت و پاكدامنى مىداند و آن را براى زنان شايسته مىشمرد. پيامبر اكرم(صلىاللهعليهوآله) در روايتى، عفت و پاكدامنى را زينت زنان دانسته و مىفرمايد: «العفاف زينة النساء».98
همچنين در روايتى ديگر مىفرمايد:
«ما زان الله عبدا بزينة افضل من عفاف فى دينه و فرجه؛99 بهترين چيزى كه خداوند بندهاش را به آن زينت كرده، پاكدامنى در دين و دامن است».
بنابراين، زينت و ارزش يك زن و دختر مسلمان، به تقوا و ديانت اوست و پاكدامنى و متانت او هم از ديانت سرچشمه مىگيرد. در روايات اسلامى براى بسيارى از نعمتهاى الهى، زكات قرار داده شده است؛ براى مثال، زكات علم، انتشار آن؛ زكات شجاعت، جهاد؛ زكات بدن سالم، روزه گرفتن و زكات زيبايى نيز پاكدامنى دانسته شده است. روايتى از حضرت امير(عليهالسلام) گوياى اين امر است: «زكوة الجمال العفاف».100
پيشوايان معصوم(عليهمالسلام) پوشش و عفاف و پاكدامنى را همواره مورد عنايت قرار مىدادند و زنان مسلمان را به چنين خواستهاى رهنمون مىشدند و با قول و فعل و تقرير، رضايت خود را از پوشش متناسب زنان اعلام مىداشتند؛ حضرت على(عليهالسلام) مىفرمايد: در روزى تار و بارانى به همراه رسول خدا(صلىاللهعليهوآله) در بقيع نشسته بودم كه زن سوار بر مركبى عبور كرد. دست حيوان داخل گودالى افتاد؛ در نتيجه، زن به زمين خورد. پيامبر(صلىاللهعليهوآله) چهره مباركشان را برگرداندند. عرض كردند: اى رسول خدا! آن زن، شلوار پوشيده است. پيامبر اكرم(صلىاللهعليهوآله) سه بار فرمودند: خدايا! زنانى را كه از شلوار استفاده مىكنند، مورد مغفرت قرار بده! اى مردم! از شلوار استفاده كنيد؛ چرا كه شلوار پوشانندهترين لباسهاى شما مىباشد و با آن، زنانتان را هنگامى كه از خانه خارج مىشوند، حفظ كنيد.101
شبيه اين توصيه را حضرت على(عليهالسلام) نيز دارند: «عليكم بالصفيق فإن من رق ثوبه رق دينه؛ بر شما لازم است لباس ضخيم بپوشيد؛ زيرا هر كس لباسش نازك است، دينش نيز همچون لباسش نازك و ضعيف است».
اسلام به بانوان شوهردار سفارش كرده كه تنها در محيط منزل، خود را براى شوهرانشان بيارايند و حتى از آرايش و لباسهاى نازك در برابر فرزندان خود اجتناب كنند. مادران و خواهران حق ندارند به صرف مَحرم بودن، با هر وضع و لباس زنندهاى در محيط خانه باشند. بلكه بايد نهايت دقت و مراقبت از خود را به ويژه در برابر فرزندان مميّز (كه خوب و بد را مىفهمند) داشته باشند. البته چنين دقت و مراقبتى از پدران نيز در برابر دختران و زنان محرم، انتظار مىرود.
3ـ كفش زنان مسلمان
در صدر اسلام، زنان عرب به پاى خود خلخال مىبستند كه در موقع راه رفتن سر و صداى زيادى از آن برمىخاست و نظر مردان نامحرم را جلب مىكرد. به همين جهت، خداوند بانوان را از اين كار، كه باعث تحريك بيگانه مىشد، برحذر داشته و در كريمه قرآنى فرمودهاند:
«وَ لا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ ما يُخْفِينَ مِنْ زِينَتِهِنَّ؛102 هنگام راه رفتن، پاهاى خود را به زمين نزنند تا زينت پنهانشان معلوم شود و صداى خلخالى كه برپا دارند، به گوش رسد».
در ادامه آن، آمده است:
«وَ تُوبُوا إِلَى اللّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُوءْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ؛ همه به سوى خدا بازگشت كنيد! باشد كه رستگار گرديد».
فاضل مقداد، در كنز العرفان مىگويد:
برخى از زنان عرب، خلخال به پا مىكردند و براى اينكه بفهمانند خلخال به پا دارند، پاى خود را محكم بر زمين مىكوفتند و آيه، آنان را از اين عمل، نهى مىكند.103
بدينسان آيه از هر گونه راه رفتن كه زمينه توجه مردان را ايجاد كند، نهى مىكند. لام تعليل (لِيُعلم)، دلالت دارد كه علت كوبيدن پا به زمين، اعلام زينت است؛ خواه قصد اعلام زينت وجود داشته باشد يا نداشته باشد.104
مفسران با توجه به شأن نزول، سياق و محتوا و آهنگ آيه، قاعده كلى و ضابطه عامى دادهاند كه نهى از كوبيدن پا بر زمين، بيانگر نهى از هر چيزى است كه توجه نامحرم را جلب كند و نگاهها را برانگيزد و زمينه فساد ايجاد كند.
توجه به اين آيه، سختگيرى اسلام را در مورد حفظ عفت عمومى نشان مىدهد. امروزه هم زنان بر اساس اين آموزه قرآنى، بايد از پوشيدن كفشهاى پاشنه بلند صدادار كه توجه ديگران را به آنان جلب مىكند، بپرهيزند. پوشيدن چنين كفشهايى علاوه بر ايجاد صدا كه توجّه نامحرمان را به سوى آنان جلب مىكند، در نوع راه رفتن زنان نيز تغييراتى ايجاد مىكند و سنگينى و متانت در راه رفتن را از آنان مىگيرد.
4ـ پرهيز از حضور در محلهاى پر رفت و آمد
زنان مؤمن بايد از تردد در مكانهاى پر رفت و آمدى كه آنها را در معرض ديدگان صدها فرد نامحرم و احيانا هرزه قرار مىدهد، پرهيز كنند و سعى كنند در ساعات خلوت براى انجام كارهاى غير ضرورى از منزل خارج شوند. آنان بايد از محلهاى پرازدحام دورى كرده و از كناره پيادهرو حركت كنند. حضرت امام صادق(عليهالسلام) به نقل از پيامبر اكرم(صلىاللهعليهوآله) فرمودند:
«ليس للنّساء من سروات الطّريق شىء و لكنّها تمشى فى جانب الحائط و الطريق؛ زنان از وسط خيابان عبور نكنند بلكه از كنار ديوار و يا از كنار سير (كوچهها) حركت كنند».105
5 ـ پاسدارى از ديدگان خود و نگاه ديگران
خداوند در قرآن مىفرمايد:
«وَ قُلْ لِلْمُوءْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ؛106 اى رسول! به زنان با ايمان بگو چشمهاى خود را فرو گيرند و از نگاه كردن به مردان نامحرم خوددارى كنند و دامان خود را حفظ نمايند».
اساسا بسيارى از گناهان در نتيجه نگاه است و نگاه، تيرى از تيرهاى شيطان و وسيلهاى براى انحراف و گمراهى است. وظيفه هر زن مسلمان اين است كه از حركات تحريكزا بپرهيزد و تا آنجا كه مىتواند از مواجهه و رويارويى غيرضرورى با نامحرمان دورى كند. زنان و مردانى كه در نهادها و ادارات و كارخانهها و مؤسسات خصوصى و دولتى به كار مشغولاند بايد دقت بيشترى به اين امور داشته باشند.
از اين آيه استفاده مىشود كه چشمچرانى بر زنان نيز حرام است. حضرت على(عليهالسلام) مىفرمايند:
بهترين ويژگى زنان، بدترين خصلتهاى مردان است مانند كبر، ترس و بخل؛ زيرا اگر زن در برابر بيگانگان متكبر باشد، رام نخواهد شد و چنانچه بخيل باشد مال خود و شوهر را حفظ مىكند و با صفت ترس، از هر چيزى واهمه دارد.107
نگاه به زنان نامحرم؛ وسيله گمراهى
نگاه به زنان بدحجاب آنان را به عمل خود تشويق مىنمايد. آنان از اينكه مىبينند مورد توجه ديگران قرار گرفتهاند، احساس رضايت مىكنند. دين اسلام، مردان را از نگاه به نامحرم بازداشته است؛ زيرا زنان بىاعتقاد و بىمبالات، خطرهاى فراوانى براى افراد با ايمان دارند و در حقيقت، دامهاى شيطان هستند. رسول گرامى اسلام مىفرمايد: «اوثق سلاح ابليس النّساء؛108 مطمئنترين اسلحه براى شيطان، زنان هستند».
شيطان از دامهاى گوناگونى براى گمراهى انسان استفاده مىكند كه از همه آنها مهمتر و مؤثرتر، زنان بىايمان هستند؛ زنانى كه خود را مىآرايند و به عشوهگرى و طنازى مىپردازند و در صدد دلربايى از افراد هستند، به آسانى در مأموريت شيطانى خود در برابر سستايمانان موفق مىشوند. بنابراين، شايسته است در صورت مواجهه با چنين زنانى، انسان خود را كنترل نموده و به راحتى اسير چنين وسوسههاى شيطانى نشود. كوچكترين ضعف و سستى در اين راه خسارات جدى در پى خواهد داشت. حضرت على(عليهالسلام) مىفرمايد:
«من اطلق طرفه كثر اسفه؛109 هر كس چشم خود را رها كند (كنترل نكند) تأسف و ناراحتى او زياد مىشود».
رسول گرامى اسلام درباره چشمچرانى مىفرمايد:
«لكلّ عضو حظٌّ من الزنا فالعين زناه النَّظر؛110 براى هر عضوى بهرهاى از زناست و زناى چشم، نگاه بد (چشمچرانى) است».
در مقابل، در روايات دينى براى چشمپوشى از نگاه به زنان نامحرم ثوابهاى فراوانى شمرده شده است؛ چنانكه امام صادق(عليهالسلام) فرمودند:
«من نظر الى امرأة فرفع بصره الى السَّماء اَو غمّض بصره لَم يرتدَّ اليه بصره حتى يُزوّجُه من الحور العين؛111 كسى كه نگاهش به زن بيگانهاى بيفتد و براى اينكه گناه نكند، ديدهاش را به سوى آسمان بيندازد و يا آنرا ببندد، خداوند همان لحظه، حورالعينى را به ازدواج او در آورد».
اگر انسان خداوند را ناظر رفتار خود ببيند و معتقد باشد كه خداوند خيانت چشمها و خطورات پنهانِ دلها را مىداند (يَعْلَمُ خائِنَةَ الأَْعْيُنِ وَ ما تُخْفِي الصُّدُورُ)112 و شاهد و ناظر اعمال ماست (أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللّهَ يَرى)، اگر در دل؛ نه در زبان به اين باور برسد، در خلوت و جلوت با اختيارى كه خداوند به او داده است، از چشمچرانى پرهيز مىكند. همچنين از قادر ازلى مىخواهد كه هماره او را حفظ كند؛ همانگونه كه در مناجات شعبانيه آمده است:
«الهى لم يكن لى حول فانتقل به عن معصيتك الا فى وقت ايقطتنى لمحبّتك؛113 خدايا! قدرت دورى از معصيت را ندارم، مگر زمانى كه محبت خودت را در دلم زنده و فروزان گردانى».
پىنوشتها:
1ـ احزاب/ 33-32.
2ـ تفسير نمونه، ج 17، ص 289.
3ـ الكافى، ج 5 ، ص 519 .
4ـ نهج الفصاحه، ح 2008.
5 ـ همان، ح 2600.
6 ـ ميزان الحكمه، ج 4، ص 226.
7ـ مستدرك الوسائل، ج 1، ص 208.
8 ـ نور/ 31.
9ـ كنزالعرفان، ج 2، ص 224.
10ـ ر.ك: وهبه زحيلى، التفسير المنير، ج 18، ص 1 22.
11ـ الكافى، ج 5، ص 518.
12ـ نور/ 31.
13ـ نهجالبلاغه، كلمات قصار، ش 234.
14ـ نهجالفصاحه، ص 196.
15ـ ميزان الحكمه، ج 10، ص 72-71.
16ـ وسائل الشيعه، ج 14، ص 138.
17ـ ميزان الحكمه، ج 10، ص 78.
18ـ مؤمن/ 19.
19ـ مفاتيحالجنان.
سوتيترها:
اسلام، به جمال زن توجه كرده و زينت و آرايش او را براى همسر بسيار باارزش شمرده است، اما علاوه بر آن زيبايى را در حفظ عفت و پاكدامنى مىداند و آن را براى زنان شايسته مىشمرد
مادران و خواهران حق ندارند به صرف مَحرم بودن، با هر وضع و لباس زنندهاى در محيط خانه باشند. بلكه بايد نهايت دقت و مراقبت از خود را به ويژه در برابر فرزندان مميّز (كه خوب و بد را مىفهمند) داشته باشند. البته چنين دقت و مراقبتى از پدران نيز در برابر دختران و زنان محرم، انتظار مىرود
زنان بر اساس اين آموزه قرآنى، بايد از پوشيدن كفشهاى پاشنه بلند صدادار كه توجه ديگران را به آنان جلب مىكند، بپرهيزند
نگاه به زنان بدحجاب آنان را به عمل خود تشويق مىنمايد. آنان از اينكه مىبينند مورد توجه ديگران قرار گرفتهاند، احساس رضايت مىكنند
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر